An unconventional News Portal.

ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಸರಣಿ-3: ಯುದ್ಧಭೂಮಿ ವರದಿಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸತ್ಯ ಬರೆದರೆ ನಂಬುವವರೇ ಇರಲಿಲ್ಲ!

ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಸರಣಿ-3: ಯುದ್ಧಭೂಮಿ ವರದಿಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸತ್ಯ ಬರೆದರೆ ನಂಬುವವರೇ ಇರಲಿಲ್ಲ!

(ಭಾಗ-3)

heart-book-1ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ವಿಲಿಯಂ ರಾಂಡೋಲ್ಫ್ ಹರ್ಸ್ಟ್ ವಿರಮಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅಮೆರಿಕಾದ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳಿಗೆಲ್ಲಾ ತನ್ನ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾ ಹೋದ. 30 ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆ ಆರಂಭಿಸಿದ. 120 ಕೋಟಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇರುವ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇವತ್ತಿಗೂ 30 ಆವೃತ್ತಿಗಳಿರುವ ಯಾವುದೇ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಲ್ಲ. 120 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಹರ್ಸ್ಟ್ ಹೀಗೊಂದು ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಕೈ ಹಾಕಿದ್ದ ಎಂದರೆ, ಆತನ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗಿದ್ದೀತು?.

ಒಮ್ಮೆ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತ ಹೋದವನ ಮುಂದೆ ಭಾರಿ ಸವಾಲೊಂದು ಕಾದಿತ್ತು. ಅದು ಓದುಗರನ್ನು ಸೆಳೆಯುವುದಾಗಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆ ಆತ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಮಾರ್ಗಗಳೇ ಇವತ್ತು ‘ಎಲ್ಲೋ ಜರ್ನಲಿಸಂ’ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಳಾದವು. ಅಂದಹಾಗೆ, ಈ ‘ಎಲ್ಲೊ ರ್ಜಲಿಸಂ’ ಎಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಭಾವೋದ್ರೇಕಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಓದುಗರ ಮುಂದೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸುವುದು. ಪ್ರತಿ ಸುದ್ದಿಯನ್ನೂ ರಂಜನೀಯಗೊಳಿಸುವುದು. ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದನಾಕಾರಿಯಾಗಿ ನೀಡುವುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಣಒಣ ಅನ್ನಿಸುವಂತಿದ್ದ ಸುದ್ದಿಮನೆಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಸುದ್ದಿ ಜತೆಗೆ ಮಸಾಲೆ ಬೆರೆತರೆ ಏನಾಗಬಹುದೋ? ಅದೇ ಅಲ್ಲೂ ನಡೆದು ಹೋಯಿತು. ಜನ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಈ ಶೈಲಿಗೆ ಮಾರು ಹೋದರು. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮುಮ್ಮಟಿ ಸಿನೆಮಾಗಳ ಎದುರು ಶಕೀಲಾ ಸಿನೆಮಾಗಳು ಸೆಂಚುರಿ ಬಾರಿಸಿದ ಸ್ಥಿತಿ!

ಯುದ್ಧಭೂಮಿಗೆ:

ಆದರೆ, ಅದು ಅಷ್ಟಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲ. ಹರ್ಸ್ಟ್ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆ ಯಾವ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿತ್ತು ಎಂದರೆ, ಹೇಗಾದರೂ ಸರಿ, ಜನ ತನ್ನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಓದಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದ. ಹೀಗಿರುವಾಗಲೇ ಅಮೆರಿಕಾ ಪಕ್ಕದ ಪುಟ್ಟ ರಾಷ್ಟ್ರ ಕ್ಯೂಬಾದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಚಲನ ಶುರುವಾಯಿತು. ಹರ್ಸ್ಟ್, ಸ್ಪೇನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯೂಬಾ ನಡುವೆ ಯುದ್ಧದ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ತನ್ನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲು ಗ್ರಹಿಸಿದ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ವರದಿಗಾರನೊಬ್ಬನನ್ನು ಕ್ಯೂಬಾಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿ ಅಲ್ಲಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಕುರಿತು ವರದಿ ಮಾಡುವಂತೆ ತಿಳಿಸಿದ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದ ಆ ವರದಿಗಾರ, ಯುದ್ಧದ ಸನ್ನಿವೇಶದಂತಹ ವಾತಾವರಣ ಇಲ್ಲದಿರುವುದನ್ನು ಹರ್ಸ್ಟ್ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದ. ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಇವನು ತಯಾರಿರಲಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ಸ್ಪೇನ್, ಕ್ಯೂಬಾವನ್ನು ತನ್ನ ವಶದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಚಿಕ್ಕದೊಂದು ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿತು. ಹೀಗೊಂದು ‘ನ್ಯೂಸ್ ಪೆಗ್’ ಸಿಗುತ್ತಲೇ ಹರ್ಸ್ಟ್ ತನ್ನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ದಿನದಿನಕ್ಕೂ ಅತಿ ರಂಜಕ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಅಚ್ಚಾಕತೊಡಗಿದ. ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗೇ ಇದ್ದರೂ, ತನಗೆ ಅನ್ನಿಸಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರದಿಗಳನ್ನು ನೀಡತೊಡಗಿದ.

ಇವತ್ತು 120 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಹರ್ಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಅವತ್ತು ಆತ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಪತ್ರಿಕಾ ವರದಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಹೊರಬಂದಿವೆ. ಅವು ವಾಸ್ತವಕ್ಕೂ, ಹರ್ಸ್ಟ್ ನೀಡಿದ ವರದಿಗಳಿಗೂ ನಡುವೆ ಇಲ್ಲದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿಡುತ್ತಿವೆ. ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕಾ ದೇಶದ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ವಿಷಯವನ್ನಾಗಿ ಇಡಲಾಗಿದ್ದು, ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗುವ ಕನಸು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಹರ್ಸ್ಟ್ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಅಂದಹಾಗೆ, ಅವತ್ತು ಹರ್ಸ್ಟ್ ತನ್ನ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪೇನ್ ವಿರುದ್ಧ ವರದಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಜನ ಮುಗಿಬಿದ್ದು ಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದರು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪತನದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಪುಲಿಟ್ಜರ್ ಕೂಡ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಹರ್ಸ್ಟ್ ಹಾದಿಯನ್ನು ತುಳಿಯತೊಡಗಿದ. ಸುಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದಕ್ಕೇ ದೊಡ್ಡ ಪೈಪೋಟಿ ಶುರುವಾಗಿತ್ತು. ಕೊನೆಗೆ, ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಯಾವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪಿತು ಎಂದರೆ, ಸತ್ಯ ಬರೆದರೆ ಜನ ನಂಬುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೇ ಇಲ್ಲವಾಗಿತ್ತು!

hearst-war-reporting-1

ಹೀಗಿರುವಾಗಲೇ, ಅಮೆರಿಕಾದ ಹಡಗೊಂದು ಕ್ಯೂಬಾಕ್ಕೆ ಹೊರಟಿತ್ತು. ಈ ಸುದ್ದಿ ಹರ್ಸ್ಟ್ ಕಿವಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಲೇ ತನ್ನ ಪೀತ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಕೊನೆಯ ಅಸ್ತ್ರವೊಂದನ್ನು ಆತ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು ಸಿದ್ಧನಾದ. ‘ಅಮೆರಿಕಾ ಹಡಗನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಿದ ಸ್ಪೇನ್’ ಎಂದು ದೊಡ್ಡ ತಲೆ ಬರಹ ನೀಡಿ ವರದಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಬಿಟ್ಟ. ಮೊದಲೇ, ಕ್ಯೂಬಾ ಹಾಗೂ ಸ್ಪೇನ್ ಸುತ್ತ ಕಪೋಲಕಲ್ಪಿತ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗೆ ಕಿವಿಯಾಗಿದ್ದ ಅಮೆರಿಕಾ ಜನರಲ್ಲಿ ಆಕ್ರೋಶದ ಕಟ್ಟೆ ಒಡೆಯಿತು. ಬಿಸಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೂ ತಟ್ಟಿತು. ನಿಜಕ್ಕೂ ಹಡಗು ಮುಳುಗಿತಾ ಎಂದು ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಯಾರಿಗೂ ಅವಕಾಶವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅಮೆರಿಕಾ ಸ್ಪೇನ್ ಮೇಲೆ ಯುದ್ಧ ಘೋಷಿಸಿ ಬಿಟ್ಟಿತು.

ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು ಹರ್ಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಪುಲಿಟ್ಜರ್ ಪೈಪೋಟಿ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಸುದ್ದಿಗಳು. ಯುದ್ಧಾಪರಾಧಿಗಳ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ‘ಪೀತ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ’ವೂ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕಟಕಟೆ ಏರಿ ನಿಂತಿತ್ತು. ವೃತ್ತಿಪರ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಿ ‘ಪೀತ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ’ ಎದೆ ಸೆಟೆದು ನಿಂತು, ಗೆದ್ದಿತ್ತು.

ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹರ್ಸ್ಟ್ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ‘ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಜರ್ನಲ್’ (ಬೆಳಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಜೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಬರುತ್ತಿದ್ದವು)ನ ಪ್ರಸಾರ 10 ಲಕ್ಷದ ಗಡಿ ದಾಟಿತ್ತು. ಇವತ್ತು ಕನ್ನಡದ ನಂಬರ್ 1 ಪತ್ರಿಕೆಯೂ, ಈ ಗಡಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಅವತ್ತಿಗೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 30 ಲಕ್ಷ. ಅಂದರೆ ಅಮೆರಿಕಾದ ಮೂವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಹರ್ಸ್ಟ್ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಕೊಂಡು ಓದುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗಂತ ಅವತ್ತು ಸತ್ಯನಿಷ್ಟ ವರದಿ ಮಾಡುವ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂದಲ್ಲ. ‘ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್’ ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆ ಯುದ್ಧದ ಬಗ್ಗೆ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠವಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಸುಳ್ಳುಗಳ ಭರಾಟೆಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ನಂಬುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಓದುಗರು ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಕ್ರಾಂತಿಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ:

ಇದೇ ವೇಳೆ, ಕ್ಯೂಬಾದ ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಕಹಳೆ ಮೊಳಗಿತ್ತು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಸಂಪಾದಕರಾದರೆ, ಮಾಲೀಕರಾದರೆ ಅರಾಮಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು ವರದಿಗಳನ್ನು ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೇನೋ? ಆದರೆ ಹರ್ಸ್ಟ್ ಎಂತ ಹುಚ್ಚು ಮನಸ್ಥಿತಿಯವನು ಎಂದರೆ, ಒಂದಷ್ಟು ವರದಿಗಾರರ ತಂಡ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಜತೆಗೊಂದು ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಮಷೀನ್ ಹೇರಿಕೊಂಡು ಕ್ಯೂಬಾದ ಹಡಗನ್ನು ಏರಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದ.

ಅವತ್ತು ಕ್ಯೂಬಾ ವಿಮೋಚನಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಉತ್ತಮ ವರದಿಗಳನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದ. ಆತ ಇವತ್ತಿನ ಪತ್ರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮಾಲೀಕರು ಅಥವಾ ಸಂಪಾದಕರಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಕೋಣೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಯುದ್ಧ ಭೂಮಿಯಿಂದಲೇ ಹೊಸ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊರತರಲು ಹೊರಟ ಸಾಹಸಿ ಆತ. ಕೊನೆಗೆ, ವಿಮೋಚನಾ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ಯೂಬಾ ಬಂಡುಕೋರರ ನಾಯಕ ಜನರಲ್ ಕ್ಯಾಲಿಕ್ಸ್ಟೋ ಗಾರ್ಸಿಯಾ, ಹರ್ಸ್ಟ್ ಕೈಗೆ ಕ್ಯೂಬಾದ ಧ್ವಜ ನೀಡಿ ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳಿ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದ. ಆದರೆ ಆತನ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಅಂಶಗಳ ಪಾಲು ಎಷ್ಟಿತ್ತು ಎಂದರೆ, ಇಂತಹ ವಿಚಾರಗಳು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬರದೇ ಹೋದವು.

ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನೇ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಹರ್ಸ್ಟ್ ಅದನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲಾಗದೆ ಸೋತು ಹೋದ. ಅದರದ್ದೇ ಮತ್ತೊಂದು ಕತೆ.

(ನಾಳೆಗೆ)

Top